Lối đi chung có thể được hình thành từ đất công cộng, quá trình sử dụng thực tế, thỏa thuận giữa các hộ gia đình hoặc quyền về lối đi qua theo quy định pháp luật. Khi hàng xóm tự ý dựng hàng rào, xây tường, đặt vật cản làm ảnh hưởng đến việc đi lại, người bị ảnh hưởng có thể thực hiện các biện pháp sau:
- Xác định nguồn gốc và quyền đối với lối đi
Trước tiên cần kiểm tra Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, bản đồ địa chính, hồ sơ kỹ thuật thửa đất, nguồn gốc hình thành lối đi và các thỏa thuận giữa các bên.
Không phải cứ nhiều hộ cùng sử dụng một lối đi thì mặc nhiên đó là đất công hoặc lối đi chung. Cũng cần lưu ý trường hợp một bất động sản bị vây bọc có thể phát sinh quyền về lối đi qua theo quy định của Bộ luật Dân sự.
- Thương lượng, hòa giải với hàng xóm
Các bên nên ưu tiên trao đổi, yêu cầu chấm dứt hành vi rào, chặn và khôi phục lối đi.
Nếu không tự hòa giải được, đối với tranh chấp đất đai thuộc trường hợp pháp luật quy định, các bên thực hiện hòa giải tại UBND cấp xã trước khi yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết.
- Yêu cầu Thừa hành viên lập vi bằng để ghi nhận hiện trạng lối đi bị rào, chặn
Người bị ảnh hưởng có thể yêu cầu Thừa hành viên lập vi bằng để ghi nhận khách quan hiện trạng lối đi tại thời điểm lập vi bằng, chẳng hạn:
- Vị trí, đặc điểm và hiện trạng lối đi;
- Hàng rào, cổng, tường hoặc vật cản đang chắn lối;
- Vị trí, kích thước hoặc phạm vi vật cản trong phạm vi có thể quan sát, đo đạc;
- Việc lối đi bị thu hẹp hoặc không thể đi lại;
- Hình ảnh, video và các tình tiết thực tế khác mà Thừa hành viên trực tiếp chứng kiến.
Nếu Thừa hành viên trực tiếp chứng kiến hành vi đang dựng hàng rào, đặt vật cản hoặc thực hiện hành vi khác làm ảnh hưởng đến lối đi thì có thể ghi nhận sự kiện, hành vi đó trong vi bằng theo quy định.
Vi bằng có thể được sử dụng làm nguồn chứng cứ để cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi giải quyết tranh chấp. Nội dung vi bằng tập trung vào sự kiện, hành vi và hiện trạng thực tế, không nên yêu cầu Thừa hành viên kết luận rằng “hàng xóm chiếm đất” hoặc “hàng xóm vi phạm pháp luật”.
- Đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý
Nếu việc rào, chặn lối đi có dấu hiệu vi phạm pháp luật đất đai, người bị ảnh hưởng có thể gửi đơn đến cơ quan có thẩm quyền để đề nghị kiểm tra, xử lý và yêu cầu khắc phục hậu quả theo quy định.
Trường hợp phát sinh tranh chấp về quyền sử dụng đất hoặc quyền đối với lối đi, nếu hòa giải không thành thì có thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết hoặc khởi kiện tại Tòa án, tùy từng trường hợp cụ thể.
- Có thể yêu cầu bồi thường nếu có thiệt hại
Nếu hành vi rào, chặn lối đi trái pháp luật gây thiệt hại thực tế, người bị thiệt hại có thể yêu cầu bồi thường nếu chứng minh được hành vi vi phạm, thiệt hại và mối quan hệ nhân quả theo quy định của pháp luật.
- Những chứng cứ nên chuẩn bị
Người dân nên lưu giữ:
- Giấy chứng nhận và hồ sơ địa chính;
- Hình ảnh, video hiện trạng lối đi;
- Tài liệu, văn bản thỏa thuận giữa các hộ;
- Chứng cứ về quá trình sử dụng lối đi;
- Biên bản hòa giải;
- Vi bằng ghi nhận hiện trạng, nếu có;
- Tài liệu chứng minh thiệt hại, nếu yêu cầu bồi thường.
Lưu ý: Không nên tự ý phá hàng rào, cổng hoặc tài sản của hàng xóm để mở lối đi, kể cả khi cho rằng mình có quyền sử dụng lối đi, vì có thể phát sinh tranh chấp và trách nhiệm pháp lý khác.
𝐕𝐢 𝐛𝐚̆̀𝐧𝐠 𝐥𝐚̀ 𝐧𝐠𝐮𝐨̂̀𝐧 𝐜𝐡𝐮̛́𝐧𝐠 𝐜𝐮̛́ đ𝐞̂̉ 𝐓𝐨̀𝐚 𝐚́𝐧 𝐧𝐡𝐚̂𝐧 𝐝𝐚̂𝐧 𝐯𝐚̀ 𝐜𝐚́𝐜 𝐜𝐨̛ 𝐪𝐮𝐚𝐧 𝐜𝐨́ 𝐭𝐡𝐚̂̉𝐦 𝐪𝐮𝐲𝐞̂̀𝐧 𝐱𝐞𝐦 𝐱𝐞́𝐭 𝐤𝐡𝐢 𝐠𝐢𝐚̉𝐢 𝐪𝐮𝐲𝐞̂́𝐭 𝐯𝐮̣ 𝐯𝐢𝐞̣̂𝐜 𝐭𝐡𝐞𝐨 𝐪𝐮𝐲 đ𝐢̣𝐧𝐡 𝐜𝐮̉𝐚 𝐩𝐡𝐚́𝐩 𝐥𝐮𝐚̣̂𝐭. 𝐕𝐢 𝐛𝐚̆̀𝐧𝐠 𝐥𝐚̀ 𝐦𝐨̣̂𝐭 𝐭𝐫𝐨𝐧𝐠 𝐧𝐡𝐮̛̃𝐧𝐠 𝐜𝐚̆𝐧 𝐜𝐮̛́ đ𝐞̂̉ 𝐭𝐡𝐮̛̣𝐜 𝐡𝐢𝐞̣̂𝐧 𝐜𝐚́𝐜 𝐠𝐢𝐚𝐨 𝐝𝐢̣𝐜𝐡 𝐡𝐨̛̣𝐩 𝐩𝐡𝐚́𝐩 𝐤𝐡𝐚́𝐜 𝐭𝐡𝐞𝐨 𝐪𝐮𝐲 đ𝐢̣𝐧𝐡 𝐜𝐮̉𝐚 𝐩𝐡𝐚́𝐩 𝐥𝐮𝐚̣̂𝐭.
𝐓𝐚̣̂𝐧 𝐭𝐚̂𝐦 – 𝐂𝐡𝐮𝐲𝐞̂𝐧 𝐧𝐠𝐡𝐢𝐞̣̂𝐩 – 𝐂𝐡𝐮𝐚̂̉𝐧 𝐦𝐮̛̣𝐜 
𝐓𝐫𝐮̣ 𝐬𝐨̛̉: 𝐀𝟐𝟔 𝐤𝐡𝐮 đ𝐚̂́𝐮 𝐠𝐢𝐚́ 𝐪𝐮𝐲𝐞̂̀𝐧 𝐬𝐮̛̉ 𝐝𝐮̣𝐧𝐠 đ𝐚̂́𝐭 𝐕𝐚̣𝐧 𝐏𝐡𝐮́𝐜, 𝐩𝐡𝐮̛𝐨̛̀𝐧𝐠 𝐇𝐚̀ Đ𝐨̂𝐧𝐠, 𝐭𝐡𝐚̀𝐧𝐡 𝐩𝐡𝐨̂́ 𝐇𝐚̀ 𝐍𝐨̣̂𝐢
𝐖𝐞𝐛𝐬𝐢𝐭𝐞: https://thuaphatlaihadong.com 𝐄𝐦𝐚𝐢𝐥: thuaphatlaihadong@gmail.com 𝐙𝐚𝐥𝐨 𝐎𝐀: https://zalo.me/1185111006830167616 𝐇𝐨𝐭𝐥𝐢𝐧𝐞: 𝟎𝟗𝟏𝟗 𝟐𝟓𝟔 𝟖𝟑𝟖 – 𝟎𝟗𝟏 𝟑𝟑𝟗 𝟐𝟖𝟑𝟖
